Çocuk Alerjisi İçin Hangi Bölüme Gidilir?

Çocuk Alerjisi İçin Hangi Bölüme, Doktora Gidilir?

Çocuklarda alerjik hastalıklar oldukça yaygındır ve doğru tedavi ile semptomlar büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Ancak ebeveynler genellikle çocuklarında görülen alerjik belirtiler karşısında hangi doktora başvurmaları gerektiğini bilemeyebilir. Bu yazıda, çocuk alerjisi ile ilgilenen tıbbi branşları ve ne zaman bir uzmana başvurmanız gerektiğini detaylıca ele alacağız.

Çocuk Alerjisi ile Hangi Bölüm İlgilenir?

Çocuklarda alerjik reaksiyonlar için başvurulması gereken en doğru bölüm Çocuk Alerji ve İmmünoloji bölümü, yani Çocuk Alerji Uzmanıdır. İmmünoloji “Bağışıklık Sistemi Bilimi” anlamına gelir. Alerjik hastalıkların da temelinde bağışıklık sisteminde etkilenme vardır. Bu bölümde uzmanlaşmış doktorlar, çocukluk çağındaki alerjik hastalıkların teşhis ve tedavisini yapar.

Çocuk Alerji Uzmanı Nasıl Olunur?

Çocuk Alerji Türkiye’de Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları dalının alt dallarından biridir. Çocuk Alerji İmmünoloji Uzmanı olmuş hekimler altı yıl tıp fakültesi okuduktan sonra, dört yıl çocuk sağlığı ve hastalıkları konusunda ihtisas yaparlar, bu süre boyunca hastanede yatan ya da polikliniğe başvuran çocuk hastaları bu konuda eğitim veren hocaları ile birlikte değerlendirir ve eğitim alırlar ve uzmanlaşırlar.

Ancak, çocuk alerji uzmanı her hastanede bulunmadığından, bazı durumlarda aşağıdaki bölümler de sürece dahil olabilir:

• Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları (Pediatri): İlk değerlendirme için başvurulabilir. Eğer çocuğunuzun alerjik bir hastalığı olabileceğinden şüpheleniliyorsa, çocuk doktoru sizi bir alerji uzmanına yönlendirebilir.
• Göğüs Hastalıkları (Pulmonoloji): Astım gibi solunum yolları alerjileri varsa, bu bölüm de sürece dahil olabilir. Ama uzman kişinin çocuk göğüs hastalıkları uzmanı olması gerekir.
• Kulak Burun Boğaz (KBB): Alerjik rinit veya sinüzit gibi üst solunum yolu alerjilerinde yardımcı olabilir.
• Dermatoloji: Egzama veya ürtiker (kurdeşen) gibi cilt alerjileri için değerlendirme yapabilir.

Eğer çocuğunuzda alerjik belirtiler varsa, en doğru tedavi için öncelikle çocuk alerji uzmanına danışmanız önerilir.

Çocuklarda Alerji Belirtileri Nelerdir?

Alerji, vücudun bağışıklık sisteminin aslında zararsız olan bir maddeye aşırı tepki vermesi sonucu ortaya çıkar. Çocuklarda en sık görülen alerjik belirtiler şunlardır:

1. Solunum Yolu Alerjileri

• Sürekli burun akıntısı ve/veya tıkanıklığı
• Hapşırık ve burunda kaşıntı
• Gözlerde sulanma, kaşıntı ve kızarıklık
• Hırıltılı solunum ve nefes darlığı
• Gece öksürükleri ve göğüste sıkışma hissi

Olası hastalıklar: Alerjik rinit, astım

2. Cilt Alerjileri

• Kızarıklık, kaşıntı, döküntü
• Egzama (atopik dermatit)
• Kurdeşen (ürtiker)

Olası hastalıklar: Atopik dermatit, ürtiker, kontakt dermatit

3. Gıda Alerjileri

• Karın ağrısı, ishal, kusma, kabızlık
• Ciltte kaşıntı, döküntüler
• Dudak, dil veya yüz bölgesinde şişlik
• Öksürük, Hırıltı, ses kısıklığı, Nefes darlığı veya anafilaksi (şiddetli alerjik reaksiyon)

Olası hastalıklar: Besin alerjisi, laktoz intoleransı

4. İlaç ve Böcek Arı Alerjileri

• Deride kızarıklık, döküntü
• Şişlik ve kaşıntı
• Nefes darlığı ve anafilaksi riski

Eğer çocuğunuzda bu belirtilerden herhangi biri varsa ve özellikle nefes darlığı, bilinç bulanıklığı veya anafilaksi belirtileri mevcutsa, acil tıbbi yardım alınmalıdır.

Çocuk Alerji Testleri ve Tanı Yöntemleri

Çocuk alerji uzmanı, belirtilere ve öyküye bağlı olarak çeşitli testler yapabilir:

Deri Prik Testi: En yaygın alerji testlerinden biridir. Ucu sivri küçük bir araçla cildin en üst katmanına potansiyel alerjenler uygulanarak cilt üzerindeki tepki değerlendirilir. Bu tepki ciltte ortaya çıkan kabarıklığın ölçümüdür. Bu kabarıklığın anlamlı olabilmesi için etrafında kızarıklık da olmalıdır.

Spesifik IgE Kan Testi: Kan örneği alınarak alerjiye sebep olan maddeler tespit edilir.

Besin Yükleme Testi: Gıda alerjileri için şüpheli besinler kontrollü bir ortamda çocuğa verilir ve reaksiyonlar gözlemlenir.

Solunum Fonksiyon Testleri: Astım şüphesi olan çocuklarda uygulanır.

Atopi Yama Testi: Kontakt dermatiti olan hastalarda deride kimyasal maddelere karşı alerjiyi araştırmak için sırta uygulanır.

Çocuklarda Alerji Tedavi Yöntemleri

Çocuk alerjilerinde tedavi genellikle tetikleyiciden kaçınma, ilaç tedavisi ve immünoterapi (aşı tedavisi) olmak üzere üç ana başlık altında değerlendirilir.

1. Tetikleyiciden Kaçınma

• Evde toz akarlarını önlemek için yatak ve yastıkları anti-alerjik kılıflarla kaplamak ve diğer alerji önlemlerini almak
• Evcil hayvan tüylerine karşı hassasiyeti olan çocuklar için evcil hayvanla teması azaltmak
• Polen sezonunda pencereleri kapalı tutmak ve dışarı çıkarken gözlük kullanmak
• Gıda alerjisi ya da besin alerjisi olan çocuklar için alerjen içeren besinlerden kaçınmak

2. İlaç Tedavisi

• Antihistaminikler: Alerjik rinit ve kurdeşen gibi durumlarda kullanılır.
• Kortikosteroidler: Alerjik nezlede burun spreyi, alerjik göz nezlesinde göz damlası, atopik dermatitte cilt kremi veya astım için inhaler şeklinde olabilir.
• Bronkodilatörler: Astımı olan çocuklarda hışıltı atakları geçiren bebeklerde hava yollarını genişletmek için kullanılır.

3. Alerji Aşıları (İmmünoterapi)

Özellikle polen, ev tozu akarı ve arı alerjisi gibi durumlarda uzun vadeli tedavi yöntemi olarak uygulanabilir. Alerjik astım ve alerjik nezle için yapılan aşı tedavisi en az üç yıl devam etmeli, arı alerjisine yönelik uygulanan aşı tedavisi de en az beş yıl devam etmelidir.

Belirli dozlarda alerjen vücuda ağızdan ya da iğne (enjeksiyon) ile deri altına verilerek bağışıklık sisteminin tolerans geliştirmesi sağlanır.

Çocuk Alerjileri İçin Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda çocuk alerji uzmanına başvurulması önerilir:

• Sürekli tekrarlayan burun tıkanıklığı, burun akıntısı, hapşırık, nefes darlığı, hırıltı atakları veya öksürük varsa
• Belirli gıdaları tükettikten sonra ciltte döküntü, kusma, şiddetli karın ağrısı, öksürük, hapşırık, burun akıntısı veya nefes darlığı oluyorsa
• Egzama, kurdeşen gibi cilt reaksiyonları uzun süredir devam ediyorsa veya sık sık tekrarlıyorsa
• Polen mevsiminde gözlerde sulanma, hapşırık, burun akıntısı, göz kaşıntısı ya da burun kaşıntısı gibi semptomlar şiddetleniyorsa
• Nefes darlığı, hırıltılı solunum veya göğüste sıkışma hissediliyorsa
• Bebeklerde annenin tükettiği alerjik besine bağlı bebekte egzama döküntüleri, kusma, huzursuzluk, reflü gibi durumlar ortaya çıkıyorsa;

Eğer çocuğunuzda bu belirtilerden biri veya birkaçı varsa, en kısa sürede bir Çocuk Alerji Uzmanına başvurmanız önemlidir.

Bebek ve çocuk alerjileri erken teşhis ve doğru tedavi ile büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Çocuk Alerji ve İmmünoloji uzmanları, çocuğunuzun alerjik hastalığını teşhis ederek en uygun tedavi planını oluşturur. Ebeveyn olarak, çocuğunuzun allerji belirtilerini erken fark etmek ve uygun sağlık uzmanına yönlendirmek, onun sağlıklı bir yaşam sürmesine yardımcı olacaktır.