Bebeklerde Yumurta Alerjisi

Bebeklerde Yumurta Alerjisi Nedir?

Bebeklerde yumurta alerjisi, bağışıklık sisteminin yumurtada bulunan proteinlere (özellikle yumurta akındaki ovomukoid, ovalbümin gibi moleküllere) karşı anormal bir yanıt vermesi sonucu gelişen bir tür besin alerjisidir. Bu durumda bağışıklık sistemi yumurta proteinini zararlı bir madde gibi algılar ve IgE antikorları üreterek aşırı tepkilere yol açar.

Yumurta, bebeklik döneminde en sık görülen ikinci besin alerjisi kaynağıdır (süt alerjisinden sonra) ve çoğu zaman bağışıklık sisteminin olgunlaşmasıyla yaş ilerledikçe azalma eğilimi gösterir.

Bebeklerde Yumurta Alerjisi Belirtileri Nelerdir?

Yumurta alerjisi belirtileri genellikle yumurta veya yumurta içeren gıdaların tüketiminden sonra dakikalar ile ilk birkaç saat içinde ortaya çıkabilir. Başlıca belirtiler şunlardır:

• Cilt belirtileri: Kızarıklık, kızarıklık, kurdeşen, kaşıntı, özellikle ağız çevresi tahrişi ya da yüz bölgesinde şişlik, kuruluk, kızarıklık pütürlenme şeklinde kendini gösteren egzama - atopik dermatit benzeri döküntüler
• Sindirim sistemi: Kusma, karın ağrısı, ishal ve mide rahatsızlıkları, kanlı mukuslu kaka
• Solunum yolu: Hırıltı, öksürük, nefes almada güçlük, burun akıntısı, hapşırık, burun tıkanıklığı, seste kabalaşma, ses kısıklığı
• Ciddi reaksiyonlar: Yutak ve dudaklarda şişme, tansiyon düşmesi, bayılır gibi olma, kendinden geçme gibi anafilaksi ve alerjik şok bulguları (nadir ama hayatı tehdit edici)

Belirtiler hafif olabileceği gibi ciddi seyredebilir; bu yüzden izleme ve tıbbi değerlendirme önemlidir.

Yumurta Alerjisi Kaç Aylıkken Ortaya Çıkar?

Yumurta alerjisi genellikle bebekliğin ilk aylarında anne sütü alan bebeklerde ya da ilk ek gıdalara geçiş döneminde (6. ay ve sonrası) ortaya çıkar. Bunun nedeni bebeklerin ilk aylarda anne sütünden geçen yumurta proteinleriyle ya da ek gıda döneminde yumurta veya yumurta içeren mamalarla tanışmaya başlamasıdır.

Özellikle egzama döküntüleri ya da kanlı mukuslu kaka gibi belirtiler bebekler sadece anne sütü alırken anneden geçen yumurta proteinine karşı gelişen alerjiden dolayı ortaya çıkabilir. Yumurta bu durumdan toplumumuzda inek sütünden sonra ikinci sıklıkta sorumludur. Diğer erken tipte ortaya çıkan belirti ve bulgular genellikle bebeğin yumurtayı ya da yumurtalı besinleri kendisinin yemesinden sonra ortaya çıkar.

Bebeklerde Yumurta Alerjisi Nasıl Anlaşılır?

Yumurta alerjisinden şüphelenildiğinde, klinik belirtilerle birlikte aşağıdaki yöntemler kullanılır:

Klinik Değerlendirme:

Bebeğin ve anne sütü alıyorsa annenin beslenme öyküsü, yumurta ile beslenme ve temas sonrası gelişen belirtiler ve aile öyküsü ayrıntılı olarak değerlendirilir.

Alerji Testleri:

• Deri prik testi: Cilt yüzeyine yumurta proteinleri uygulanarak kısa sürede ortaya çıkan kabarıklık ve kızarıklık şeklinde reaksiyon gözlenir.
• Kan Testi (sIgE): Yumurtaya ve yumurtanın moleküllerine özgü IgE antikor düzeylerini ölçer, sayısal bilgi verir.

Oral Food Challenge (Besin Provokasyon - Besin Yükleme Testi):

Bu “altın standart” testte, öncesinde eliminasyon yapılar ve sonra yapılan bu test sırasında kontrollü şekilde azdan çok miktara doğru yumurta verilerek herhangi bir belirti ve bulgu ortaya çıkıp çıkmaması izlenir. Yükleme testi mutlaka uzman doktor ve hemşire kontrolünde yapılmalıdır çünkü ciddi reaksiyon riski vardır.

Anne sütünden geçen yumurtadan dolayı bebekte şikayetlerin ortaya çıktığı düşünülüyorsa, o zaman annenin beslenmesinden yumurtanın kendisi ve yumurta içeren ürünler çıkarılır ve anneye kontrollü bir şekilde yumurtalı ürünler başlanır.

Yumurta Alerjisi Tanısı Nasıl Konur? (Kan Testi, Deri Testi)

Bebeklerde yumurta alerhisi tanısı koymak için genellikle aşağıdaki basamaklar izlenir:

• Deri Prik Testi: Yumurtaya özgü alerjen cilde az miktarda uygulanır. Ciltte mercimek büyüklüğünde veya daha fazla kabarıklık ve etrafında kızarıklık gelişirse alerji ihtimali yüksek olur.
• Kan Testi (sIgE): Yumurtaya karşı spesifik IgE düzeyleri ölçülür. Yüksek sIgE seviyeleri alerjik duyarlılık göstergesidir.
• Oral Food Challenge: Belirsiz vakalarda veya tolerans değerlendirmesinde yapılır ve tanıyı doğrulamak için en güvenilir yöntemdir. Erken tipte olmayan kanlı mukuslu kaka veya egzama ile seyreden yumurta alerjilerinde önce annenin beslenmesinde - eğer belirti ve bulu ortaya çıkmazsa bebeğin beslemesinde yumurta açılır ve reaksiyon olup olmayacağı gözlenir.

Bebeklerde yumurta alerjisi testleri birlikte değerlendirilerek klinik tanı koyulur; her test tek başına kesin sonuç vermeyebilir.

Yumurta Alerjisi Olan Bebekler Ne Yememeli?

Yumurta alerjisi tanısı konulan bir bebekte yumurta ve yumurta içeren tüm ürünler diyetten çıkarılmalıdır. Etiketlerde “yumurta”, “albumin”, “yumurta proteini” gibi ifadeler dikkatlice okunmalıdır. Kaçınılması gerekenler:

• Doğrudan yumurta (haşlanmış, rafadan, kızartılmış, omlet)
• Mayonez, kek, kurabiye, makarna gibi yumurta içerebilecek işlenmiş gıdalar
• Hazır bebek mamaları ve soslar (ingredients - içindekiler listesi dikkatlice kontrol edilmelidir)

İçinde yumurta yer alabilecek besinlerden bazıları şunlardır: Nugat, marzipan, krep, muffin, sufle, dondurma, köfte, galeta unu ile yapılmış ürünler, marşmelov.

Bazı çocuklar yüksek ısıda pişmiş yumurtaya (örneğin fırınlanmış ürünlerde) tolerans gösterebilir, ancak bu mutlaka doktor kontrolünde değerlendirilmelidir.

Bebeklerde Yumurta Alerjisi Tedavisi Var mı? Geçer mi?

Tedavinin temel yolu yumurta ve yumurta içeren besinlerden uzak durmaktır. Semptomlar geliştiğinde antihistaminikler, kortikosteroid veya anaflaksi vakalarında adrenalin oto-enjektör gibi ilaçlar kullanılabilir; bu uygulamalar mutlaka uzman yönlendirmesiyle yapılmalıdır.

Yumurta alerjisi olan birçok çocuk yaş ilerledikçe alerjiyi tolere etmeye başlayabilir. Klinik çalışmalarda çocukların büyük çoğunluğunda 3–6 yaş civarında yumurta alerjisinin azalması veya kaybolması beklenir.

Yakın dönemde “yumurta lmerdiveni” gibi kontrollü yumurtaya karşı tolerans geliştirme stratejileri de araştırılmakta, bu metodun uygulandığı bazı hastalarda daha hızlı tolerans geliştiği görülmektedir. Bu yöntem de mutlaka doktor gözetiminde yapılmalıdır.

Yumurta Alerjisi Olan Bebeklere Aşı Yapılır mı?

Yumurta alerjisi nedeniyle en çok tartışılan konulardan biri aşı güvenliğidir. Özellikle kızamık-kızamıkçık-kabakulak (KKK) gibi bazı aşılar tavuk embriyo kültürlerinde üretildiği için ailelerde endişeye yol açabilir. Ancak birçok bilimsel çalışma bu aşıların yumurta alerjisi olan çocuklara uygulanmasının güvenli olduğunu göstermektedir; risk değerlendirmesi ve takip açısından çocuk doktorunun kararı önemlidir.

Ayrıca modern aşıların çoğunda kullanılan yumurta protein miktarı çok düşüktür ve alerjik reaksiyon riski minimaldir. Aşılamadan önce her zaman sağlık profesyoneli ile görüşmek gerekir. Aşılama yapıldıktan sonra özellikle ilk yarım saat sağlık merkezinden uzaklaşmamak gerekir. Çünkü aşıların içinde besin dışında bulunan farklı katkı maddeleri de alerjiye yol açabilir. Bu risk çok çok nadir olsa da her bebekte ortaya çıkma ihtimali vardır.

Yumurtaya Alerjisi Olan Bebek Nasıl Anlaşılır?

Yumurtaya alerjisi olan bebeklerde belirtiler genellikle yumurta veya yumurta içeren bir besin tüketiminden kısa süre sonra ortaya çıkar. AAAAI (Amerikan Alerji Astım İmmünoloji Akademisi) ve EAACI (Avrupa Alerji ve Klinik İmmünoloji Akademisi) verilerine göre en sık görülen bulgular ciltte kızarıklık, kuruluk pütürlenme egzema döküntüleri, kabarıklık, kurdeşen (ürtiker),dudak ve göz çevresinde şişlik, kusma ve huzursuzluktur.

Daha ciddi vakalarda hırıltılı solunum, nefes darlığı, öksürükler ile kendini gösterebilen anafilaksi ve tansiyon düşmesi ile kendinden geçmenin eşlik ettiği alerjik şok (anafilaktik şok) nadir de olsa görülebilir.

Bebeklerde yumurta alerjisi sadece tanı belirtileri ile konulmaz; tanı için klinik öykü ile birlikte alerji deri testi, spesifik IgE kan testi ve gerektiğinde oral besin provokasyon – yükleme testi kullanılır.

Bebeklerde Yumurta Sarısı Alerjisi Belirtileri

Bilimsel çalışmalara göre yumurta alerjisinin büyük kısmı yumurta akındaki proteinlere (özellikle ovomucoid ve ovalbumin) karşı gelişir; ancak yumurta sarısına karşı da duyarlılık görülebilir. Belirtiler genellikle yumurta alerjisinin genel semptomlarıyla benzerdir: cilt döküntüsü, kaşıntı, kusma, ishal ve bazen solunum sıkıntısı, anafilaksi, nadiren anafilaktik şok.

EAACI kılavuzları, sarı ve ak yumurta proteinlerinin çapraz kontaminasyon nedeniyle birlikte reaksiyon oluşturabileceğini belirtmektedir; bu nedenle klinik ayrım çoğu zaman zordur.

Bebeklerde Yumurta Alerjisi Kaç Yaşında Geçer?

NIAID (Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Alerji ve Aşı Enstitüsü) ve AAAAI verilerine göre yumurta alerjisi çocukluk çağında en sık görülen besin alerjilerinden biridir, ancak iyi prognoza sahiptir.

Çalışmalar, çocukların önemli bir kısmında alerjinin okul öncesi dönemde (yaklaşık 3–6 yaş arasında) azaldığını veya tamamen kaybolduğunu göstermektedir. Bununla birlikte bazı çocuklarda alerji daha uzun sürebilir. Düzenli takip ve gerektiğinde kontrollü oral besin yükleme testleri ile tolerans gelişimi değerlendirilir.

Yumurta Ne Gibi Alerji Yapar?

Yumurta alerjisi çoğunlukla IgE aracılı veya mikt tip (IgE aracılı ve IgE aracılı olmayan besin alerjisi tipi) bir reaksiyondur ve cilt, sindirim sistemi ve solunum yollarını etkileyebilir. WAO (Dünya Alerji Organizasyonu) ve Mayo Clinic kaynaklarına göre en sık görülen reaksiyonlar ürtiker, anjiyoödem, kusma, karın ağrısı ve hırıltıdır. Daha nadir olarak sistemik ve hayatı tehdit edici anafilaksi gelişebilir. Bazı çocuklarda ise gecikmiş tip reaksiyonlar (örneğin atopik dermatit alevlenmesi) görülebilir.

Yumurta Alerjisi İshal Yapar mı?

Evet. Uluslararası kılavuzlara göre yumurta alerjisi sindirim sistemi semptomlarına yol açabilir ve bunlar arasında kusma, karın ağrısı ve ishal yer alır. İshal genellikle alerjen alımından kısa süre sonra gelişir veya besin protein ilişkili enterokolit sendromunda olduğu gibi tüketildikten sonra 3-5 saat içinde gelişebilir. Bu durumda hemen öncesinde şiddetli arka arkaya tutan kusmalar görülebilir. Diğer alerjik bulgular da birlikte görülür. Ancak tek başına ishal, her zaman alerji anlamına gelmez; enfeksiyonlar ve diğer besin intoleransları ayırıcı tanıda değerlendirilmelidir.

Bebeklerde Yumurta Alerjisi Kaç Saat Sonra Ortaya Çıkar?

IgE aracılı yumurta alerjisinde belirtiler genellikle alerjen alımından sonraki dakikalar içinde başlar ve çoğunlukla ilk 2 saat içinde ortaya çıkar. EAACI ve AAAAI verilerine göre çoğu akut reaksiyon ilk 30–60 dakika içinde gelişir. Daha nadir olarak gecikmiş reaksiyonlar birkaç saat sonra görülebilir; ya da alerjik proktokolitte olduğu gibi bebeğin ya da annenin şüpheli besini tüketiminden sonraki 1-3 günde ortaya çıkabilir. Bu nedenle yeni bir besin denendiğinde bebeğin bir süre gözlemlenmesi önerilir.