Çocuklarda Alerji Aşıları

Alerji aşıları alerjik nezle, alerjik astım ve arı sokmasına karşı alerjik reaksiyonlar için uygulanır.

Alerji aşı tedavisiyle (immünoterapi) Vücuttaki bağışıklık sistemi hücrelerinin tepki verdiği bir alerjene karşı uygulanan alerji aşı tedavisi ile birey tedavi süresi içinde ve sonrasında da devam eden şekilde bu alerjenle karşılaşsa bile tepki vermemeye başlar. Diğer bir deyişle alerji aşı tedavisi bireyi alerjene karşı duyarsızlaştırma tedavisidir.

Çocuk Alerji Aşısı

Alerjiyi tamamen ortadan kaldırmayı hedefler. Alerji aşı tedavisi hem çocukluk yaş grubunda ve ergenlik dönemindeki gençlerde hem de erişkinlerde endikasyon dahilinde uygulanabilir. Bebeklerde alerji aşısı uygulanmaz.

Alerji aşıları beş yaşından büyük çocuklar ve ergenlik dönemindeki gençler için hafif ya da orta düzeyde alerjik astım, alerjik rinit ve arı sokmasıyla ortaya çıkan şiddetli alerjik bir durum olan anaflakside endikasyon dahilinde kullanılır.

Çocuklarda Alerji Aşı Tedavisi Nedir?

Alerji aşı tedavisi alerjik hastalığın çeşidine göre belli aralıklarla uygulanan, alerjen olan maddenin kendisinin vücuda verildiği en az üç yıl bazı durumlarda en az 5 yıl devam edilmesi gereken bir tedavi yöntemidir. Bu tedavi şekli ile hasta eğer fayda görürse tedavi süresinin sonunda o alerjen ile karşılaşsa bile herhangi bir yakınma yaşamaz ya da çok hafif şikayetler yaşayarak bu dönemi atlatabilir.

Alerji aşı tedavisi doğru hastada doğru alerjenle alerji uzmanı tarafından ve onun takibi altında uygulandığında hasta için faydalı olacak bir tedavi şeklidir.

Alerji Aşısının İçeriği Nedir?

Alerji aşılarının içeriğinde o alerjen molekülünün kendisi vardır. Bunlar arasında ev tozu akarı, çayır çimen polenleri, ağaç polenleri, ot polenleri, küf çeşitleri ya da kedi tüyü gibi solunum yoluyla gelen alerjenler ya da arı sokmasıyla bal arısının ya da eşek arısının vücudumuza verdiği venom alerjeni bulunmaktadır.

Ülkemizde ve Avrupa ülkelerinde kullanılan her bir aşının içerisinde tek çeşit alerjen veya alerjen grubu bulunmaktadır. Alerjen grubu olarak çayır polenleri ağaç polenleri ot polenleri gibi polenlerin karışımını içeren alerji aşıları da bulunmaktadır.

Hangi durumda hangi hastalık için hangi aşının uygulanması gerektiğine alerji uzmanı doktorunuz tarafından ayrıntılı değerlendirme yapıldıktan sonra karar verilmeli, hastayla ve eğer hasta çocuk ya da ergense hastayla ve anne baba ile karşılıklı iletişimde bulunarak hangi aşı çeşidinin hangi yolla uygulanması gerektiği görüşülmelidir.

Çocuklarda Alerji Aşısı Çeşitleri Nelerdir?

Alerji aşısı çeşitleri aşının içerdiği alerjene göre ve uygulama yollarına göre değişir. Alerji aşıları deri altına enjeksiyon olarak iğne şeklinde veya dilaltı tablet, sprey ya da damla şeklinde uygulanabilir.

Solunum alerjenleri ile aşı tedavisi uygulanabilmektedir. Bunlar arasında ev tozu akarları, tek ya da karışım olarak çayır polenleri, ot polenleri, ağaç polenleri, kedi tüyü/epiteli, küf çeşitleri yer almaktadır. Bal arısı ya da eşek arısına ait venomlar ile de aşı tedavisi uygulanır.

Çocuklarda ev tozu akarı alerjisi, polen alerjisi, kedi tüyü alerjisi ve küf alerjisi ile tetiklenen alerjik nezle ya da astım hastalıklarında ya da arı sokması sonucu gelişen anafilaksi durumlarında aşı tedavisi yapılma endikasyonu vardır.

Çocuklarda Alerji Aşısı Nasıl Yapılır?

Alerji aşısı koldan deri altına enjeksiyon şeklinde ya da ağızdan dil altına alım şeklinde uygulanır. Deri altına enjeksiyon alerji uzmanı gözetiminde belirli periyodik aralıklarla uygulanır.

Dil altına uygulamada ise tablet sprey ya da damla şeklinde alerji aşısı kullanılır. Bunların hangisinin kullanılacağına karar verirken ülkemizde bulunma durumuna, alerjen çeşidine göre alerji aşı çeşitlerinin varlığına, takibe gelebilme imkanına, hastanın klinik özelliklerine göre ve hastanın tercihi de göz önünde bulundurularak karar verilir.

Çocuklarda Alerji Aşısı Nedir?

Çocuklarda alerji aşısı çocuk ya da ergen hastanın alerjisi olduğu maddenin kendisiyle uygulanan bir aşı çeşididir. Bebeklik ve erken çocukluk döneminde enfeksiyonlara karşı korunmak için yapılan aşılamadan farklı bir tedavi yöntemidir.

Alerjik hastalığın çeşidine göre belli aralıklarla uygulanan, alerjen olan maddenin kendisinin vücuda verildiği en az üç yıl bazı durumlarda en az 5 yıl devam edilmesi gereken bir tedavi yöntemidir. Bu tedavi şekli ile çocuk ya da ergen hasta eğer fayda görürse tedavi süresinin sonunda o alerjen ile karşılaşsa bile herhangi bir yakınma yaşamaz ya da çok hafif şikayetler yaşayarak bu dönemi atlatabilir.

Çocuklarda Alerji Aşısı (İmmünoterapi) Hangi Alerjilerde Yapılır?

Çocuklarda alerji aşısı polen alerjilerinde, ev tozu akarı alerjilerinde, kedi tüyü ya da kedi epiteli alerjilerinde ve küf alerjilerinde yapılır. Ayrıca arı sokmasına bağlı ortaya çıkan alerjilerde de yapılır. Solunum yoluyla alınan alerjenler eğer bu alerjenlerin solunmasıyla vücuda alındıktan sonra ortaya çıkan alerjik nezleye ya da alerjik astıma neden oluyorsa aşı tedavisi bu tip durumlarda yüksek oranda etkili olur.

Çocuklarda Alerji Aşısı Ne Kadar Sürede Etki Gösterir?

Çocuklarda alerji aşısı genelde birkaç ay içerisinde ya da bir yıl içerisinde etki gösterir. Bunu anlamak için alerjinin ortaya çıkardığı şikayetler takip edilir. Aşı tedavisinin öncesine göre bir yıllık tedavi sonrasında şikayetlerin ne kadar ne derecede azaldığının değerlendirilmesi önemlidir.

Çocuklarda Alerji Aşısı Yan Etki Yapar Mı?

Çocuklarda alerji aşısı nadiren de olsa yan etki yapabilir. Dil altına uygulanan alerji aşı tedavileri dilde, damakta, yanakların iç kısmında, kaşıntı karıncalanma hafif şişlik hissi ortaya çıkarabilir. Özellikle tedaviye başlandıktan sonraki ilk günlerde bu etki ortaya çıkar, bu etkinin görülmemesi için kısa süreli antihistaminik tedavisi uygulanır.

Ayrıca alerji aşı tedavisi sırasında alerjenin kendisi ağızda dil altına uygulama yoluyla ya da deri altına enjeksiyon yoluyla vücuda alındığı için çok nadiren de olsa alerjik reaksiyon görülebilme ihtimali vardır. Bu yüzden ağızdan alınan aşı tedavilerinde ilk doz alerji hekiminin gözetiminde klinik şartlarında en az yarım saat gözlemlemek için klinik ortamında yapılır.

Deri altına enjeksiyon şeklinde uygulanan aşı tedavileri ise hekim gözetiminde yapılmalıdır ve sonrasında en az yarım saat beklemek gerekir. 

Alerji Aşısı Yılda Kaç Kere Yapılır?

Alerji aşıları eğer dil altına damla, sprey ya da tablet şeklinde uygulanıyorsa günlük olarak alınmalıdır. Enjeksiyon şeklinde deri altına iğne yapma yoluyla alınıyorsa önce birkaç hafta haftada bir, daha sonrasında da ayda bir uygulama şeklinde genellikle yılda 14-15 kez olacak şekilde yapılır. Her uygulanan aşının kendine özgü protokolü bulunur ve uygulamalar bu protokole göre yapılır.

Çocuklara Alerji Aşısı Kalıcı Çözüm Sağlar Mı?

Çocuklara alerji aşısı kalıcı çözüm sağlayabilir. Fakat bunun olabilmesi için özellikle alerjen ile tetiklenen solunum yolu şikayetleri olan hastanın klinik olarak alerji aşı tedavisini uygulayacak alerji uzmanı tarafından birkaç ay boyunca aşı tedavisi öncesi izlenmesi gerekir çünkü şikayetlerin hangi tetikleyici ile ortaya çıktığı oldukça önemlidir. Eğer şikayetler alerjen ile karşılaştıktan sonra ortaya çıkıyorsa tedavi yararı daha ön planda olur.

Çocuk Alerji Aşısı Sık Sorulan Sorular

Çocuklara Alerji Aşısı Yapılır Mı?

Çocuklara alerji aşısı yapılır. Alerji aşı tedavisi beş yaşın üzerinde olan çocuklara gençlere ve erişkinlere uygulanabilir

Bebeklere Alerji Aşısı Yapılır Mı?

Bebeklere alerji aşısı yapılmaz. Alerji aşı uygulaması 5 yaşından büyük çocuklarda yapılabilir. Alerji aşı tedavisi bebeklere T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen kurallar çerçevesinde aile sağlığı merkezlerinde uygulanan belirli dönemlerde yapılması gereken enfeksiyon hastalıklardan koruyan aşılardan farklıdır. 

Alerji Aşıları Kesin Çözüm Mü?

Çocuklarda yapılan alerji aşısı alerji şikayetleri alerjenle karşılaştık sonra ortaya çıkan alerjik nezlesi olan hastalarda şikayetlerin çok belirgin oranda azalmasını ve hatta kaybolmasını sağlama potansiyeli vardır. Polen alerjilerine bağlı alerjik nezlenin astıma ilerlemesini engellediği çalışmalarla gösterilmiştir.

Alerji aşıları ayrıca arı sokması ile ortaya çıkan anafilaksinin tekrar etmesinin engellenmesinde oldukça etkilidir. Alerjik astımı olan hastalarda astım atakları sadece alerjenle karşılaşma ile değil, sigara dumanına maruz kalma, enfeksiyonlarla karşılaşma, efor sarf etme ve egzersiz yapma gibi etkenlerle de tetiklenebilir.

Astım hastalarındaki alerji aşı tedavisi sadece alerjenle ortaya çıkan astım ataklarında etkilidir. 

Alerji Aşılarında Kortizon Var Mı?

Alerji aşılarında kortizon yoktur, bu konuda ruhsatlı firmalar tarafından standardize bir şekilde üretilen alerjenin kendisi vardır. T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı ve kullanımına izin verilen ruhsatlı alerjenlerin bu tedavide kullanılması gereklidir. 

Hangi Alerjilerin Aşısı Var?

Ev tozu akarı, çayır çimen polenleri, ağaç polenleri, ot polenleri, kedi tüyü, küf alerjeni ve balarısı ya da eşek karısına ait alerjenleri içeren aşı tedavileri bulunmaktadır.

Alerji Aşısı Hangi Aylarda Yapılır?

Alerji aşısı, grip aşısı gibi belirli bir aya bağlı değildir; yılın herhangi bir döneminde başlanabilir. Ancak pratikte doktorların çoğu, semptomların yoğun yaşandığı polen sezonunun tam ortasında başlamak yerine, vücudun daha sakin olduğu sonbahar veya kış aylarını tercih eder. Tedavi haftada bir enjeksiyonla başlar, aylar ilerledikçe aralık açılır ve bakım dozuna geçilir. Asıl mesele hangi ayda başlandığı değil, başlandıktan sonra düzenin hiç bozulmamasıdır.

Alerji Aşısı Olanlar Yorumları

Alerji aşısı yaptıranların ortak şikayeti genellikle şu cümleyle özetlenir: "Etkisini görmek için çok sabır gerekiyor." İlk altı ay boyunca belirgin bir değişim hissetmemek olağan bir durumdur ve bu yüzden tedaviyi yarıda bırakanların sayısı az değildir. Ancak tam süreci tamamlayanlar, bir sonraki bahar sezonunda burun spreyi ya da antihistamin almadan açık havada vakit geçirebildiklerini ifade etmektedir. Kısacası aşı, hızlı bir çözüm arayanlar için değil; uzun vadeli rahatlama hedefleyenler için gerçekçi bir seçenektir.

Acilde Yapılan Alerji İğnesi Nedir?

Acil serviste yapılan "alerji iğnesi" aslında immünoterapi ile hiçbir ilgisi olmayan, tamamen farklı bir müdahaledir. Şiddetli alerjik reaksiyon ya da anafilaksi durumunda adrenalin enjeksiyonu uygulanır. Adrenaline ek olarak ya da anafilaksi dışındaki alerjik reaksiyonlarda acil serviste, damardan serum yoluyla veya kas içine iğne (enjeksiyon) şeklinde kortikosteroid ve/veya antihistaminik uygulaması yapılabilir, bu tedaviler de alerjik reaksiyonun baskılanmasında etkilidir. Bu tedavilerin amacı bağışıklık sistemini eğitmek değil, o anki tehlikeyi ortadan kaldırmaktır. Yani acilde yapılan iğne bir tedavi başlangıcı değil, bir kriz yönetimidir.

Polen Alerjisi Aşısı Fiyatı

Polen alerjisi aşısının fiyatı ya da diğer alerjenlere aşının fiyatı tek bir rakamla ifade edilemez; çünkü bu tedavi aylar değil yıllar boyunca sürer. Türkiye'de özel kliniklerde uygulanan immünoterapi maliyeti, kullanılan alerjen karışımına, kliniğe ve şehre göre önemli ölçüde farklı olabilir. SGK belirli koşullarda aşı tedavisinin bir kısmını karşılayabilirken özel sigortaların kapsamı poliçeden poliçeye değişir. Bu yüzden fiyat araştırması yaparken tek seferlik aşı bedelini değil, 3-5 yıllık toplam tedavi maliyetini göz önünde bulundurmak çok daha sağlıklı bir yaklaşım olacaktır.

Güncelleme Tarihi: 20.04.2026
Prof. Dr. Özlem Cavkaytar
Editör
Prof. Dr. Özlem Cavkaytar
Çocuk Alerji, İmmunoloji ve Hastalıkları
*Bu içerik, 12.11.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uygun olarak hazırlanmıştır. İçerikte yer alan bilgiler genel bilgilendirme niteliğinde olup, yönlendirme veya tedavi önerisi niteliği taşımaz. Cerrahi ve girişimsel işlemler dâhil olmak üzere tüm tıbbi işlemlerin sonuçları kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Tanı ve tedaviye yönelik işlemler için mutlaka hekime başvurulmalı ve bireysel tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.
Prof. Dr. Özlem CavkaytarProf. Dr. Özlem CavkaytarÇocuk Hastalıkları, Alerji ve İmmunoloji Uzmanı
+90530 439 6500
+90530 439 6500